کد مطلب: 356019
دوشنبه ۱۳۹۷/۶/۱۹ - ۸:۱۶

از نوای «آقامی رو، هی‌رو» تا «پنجه و کُتَل» عزا؛

آیین‌های سوگ محرم در دروازه کربلا / آوای «مور» و «چمری» در کرمانشاه می‌پیچد

مرصادنیوز: کرمانشاه، این شهر کهن که دروازه کربلاست و بیشتر مردمانش افتخار عنوان کربلایی دارند در ماه محرم حال و هوای غریبی دارد و اقامه عزای محرم با رسم و رسومات خاصی در این دیار همراه است.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی مرصاد ، آیین های عزاداری ماه محرم همه ساله در سراسر ایران با شور و عشق خاص مردم به ابا عبدالله الحسین (ع) برگزار می شود و عاشقان آن حضرت ارادت و تجدید میثاق خود را هر سال در قالب عزاداری مستحکم تر می کنند.

مردمان دیار کرمانشاه که از دیرباز به دروازه کربلا معروف بوده و همین قرار گرفتن در مسیر زوار عتبات عالیات توفیقی بزرگ  برای نمایش حب اهل بیت (ع) کردها بوده است؛ کردهایی که ارادت خاصی به سرور و سالار شهیدان دارند و در برپایی باشکوه مراسمات محرم هم این شور و شعور حسینی خود را نشان داده‌اند.

کهن‌ آیین‌های این دیار برای اقامه عزای محرم در گذر زمان هنوز هم کمابیش در گوشه و کنار استان به چشم می‌خورد و مردم با همین رسم و رسوم خود در عزای سید و سالار شهیدان می‌نشینند.

ا

 

استفاده از ساز، دهل و کتل در عزاداری‌های مردمان غرب کشور و کرمانشاه

اردشیر کشاورز، پژوهشگر و مورخ کرمانشاهی نیز در گفتگو با خبرنگار مرصاد در خصوص آیین ها و نمادهای سوگ در استان کرمانشاه به ویژه سوگواری و عزای حسینی گفت: سوگواری برای بزرگواران خاندان عصمت و طهارت معمولا به صورت عام و از قدیم الایام در بین مردم کشور ما وجود داشته است.

وی افزود: در جوامع محلی غرب کشور چون استان کرمانشاه، طی ایام محرم اما نمادهای خاصی معمول و مرسوم بود و همه سال و طی این ماه به کار گرفته می شد.

این مورخ و پژوهشگر کرمانشاهی ادامه داد: از جمله این موارد می توان به حضور مردمانی  همراه باوسایلی چون ساز و دهل و کتل در عزاداری های حسینی اشاره کرد.

وی گفت: مردم جوامع محلی غرب کشور و استانهای غربی که کرد و لک هستند، معمولا  از ساز و دهل و کتل  در مراسم عزای بزرگان خودشان استفاده می کنند.

ا

 

مردان کرد با نوای«آقامی رو، هی رو» به عزای حسینی می پرداختند

استاد کشاورز تصریح کرد: مردم این مناطق در ایام محرم با حضور امواج انسانی بالا، خواندن انواع نوحه ها و مرثیه ها و بانگ بلند و شیون آسای « حسینم وای حسینم» یا با گویش کردی « آقامی رو، هی رو» که آن را «رارا» می گفتند، آنچه را که شرح عاشورای حسینی بود و به اینصورت کاربرد داشت انجام می گرفت.

وی دیگر نمادی را که در عزاداری های مردم کرمانشاه و غرب کشور به کار برده می شود« کتل» عنوان کرد و گفت: «کتل» نماد ذوالجناح( اسب حضرت امام حسین) بود.

ا

کتل و پنجه از نمادهای سوگ ایرانیان در عزای حسینی

استاد میرجلال الدین کزازی هم در خصوص  نمادهای سوگواری در ایران و استان کرمانشاه گفت: از جمله نمادهای سوگ می توان به «کتل» و «پنجه» اشاره کرد.

وی افزود: در ایران از نگاهی بسیار فراخ، جشن ها و آیینی های فرهنگی را می توان به دو گونه و گروه بخش کرد. یکی آیین ها و جشن های سور است و دیگری جشن ها و آیین های سوگ.

این پژوهشگر برجسته و چهره ماندگار کشور تصریح کرد: ایرانیان هم شادمانی را بدین شیوه ارج می نهادند به نمود می آورده اند، پدیده ای فرهنگی، هنری، نمایشی از آن می ساخته اند هم سوگ را.

وی بیان داشت: از این روی آیین سوگ هم مانند آیین سور، پیشینه ای دیرینه در ایران دارد؛ در روزگاران گوناگون، این آیین ها، کما بیش، بی هیچ دگرگونی برجای مانده اند. آن دگرگونی هم که گاهی رخ داده است،  به رویه و پوسته‌ این آیین ها بر می گردد.

کزازی خاطر نشان کرد: در آیین و سوگ سالار شهیدان، که هنوز در سراسر ایران برگزارده می شود، ما نشانه ها و نمادهایی باستانی را آشکارا می توانیم دید. من تنها به چند نمونه آن بسنده می کنم.

وی یکی از نمادهای سوگ در ایران، را «کتل» دانست و گفت: یکی از نمادهای سوگ در ایران، آن است که در کرمانشاه «کتل» نامیده می شود. این نماد، چندین شاخه دارد که شاخه میانی بلند تر از شاخه هایی است که در دو سوی آن برآمده اند.

این پژوهشگر برجسته و چهره ماندگار کشور تصریح کرد: این شاخه ها از فلز ساخته می شود، بر پایه چوبین جا دارد که آن پایه را با شال ترمه -بیشتر از رنگ سبز- می پوشانند.

وی افزود: آن نماد باستانی در شاخه ها بیشتر دیده می شود. این شاخه ها نشانه رازورانه‌ی سرو اند. «سرو» در ایران از کهن ترین روزگاران، کارکردی نمادی و آیینی داشته است. نماد خرمی و شکفتگی و سبزی جاودانه است. در پی آن نماد زندگانی جاوید است زیرا که سرو درختی است که در پژمردگی های خزان نیز همچنان شاداب و سبز می ماند.

استاد کزازی با بیان اینکه بی گمان شما هم می دانید که سرو زرتشت آوازه بلند یافته است، گفت: سروی که بر پایه‌ تراداد(سنت) این پیامبر باستانی ایرانی خود با دست خویش آن را درنشانده است.

این استاد کرمانشاهی و چهره بر جسته کشور گفت: در شاهنامه نیز سخن از سروی رفته است که «گشتاسب»، نخستین پادشاهی که به آیین زرتشت گروید، آن را در آستانه کاخی بلند که پی افکنده بود، می کارد.

وی افزود: بیهوده نیست که بالای بلند و به آیین یار را، سخنوران ایرانی به سرو مانند می کنند. این مانندگی پیشینه تاریخی و باورشناختی نیز دارد.

ا

 

نصب پرچم و برپایی علم و نواختن چمری

دکتر علیرضا قاسمی، استاد جامعه شناسی در گفتگو با خبرنگار مرصاد اظهار داشت: برای بررسی آداب و رسومی که در ماه محرم به ویژه دهه اول در دوره قاجار، صفویه و ...برگزار می شد باید به گذشته دور برگردیم و به سراغ کتابها برویم؛ امروزه اگرچه عزاداری ها به مرور زمان تغییر شکل داشته ولی ماهیت آن تغییر نکرده بلکه مثلا امروزه مردم از طریق رادیو، پوستر، پلاکت و ... این روزها را برجسته می‌کنند.

دکتر قاسمی گفت: برای ورود به ماه عزا در مساجد شرایط را فراهم و درب خانه ها حتی یک پرچم سیاه کوچک «یا حسین(ع)» نصب و علم  و کتل در محل عزاداری آماده سازی می شد.

وی بیان داشت: تدارک نذری شامل شربت، آب، حلیم، آش و غذا به ویژه در روزهای تاسوعا و عاشورا بیشتر بود و مردم به صورت خودجوش مراسمات عزاداری را حتی پیش از انقلاب با وجود محدودیتهای رضا شاه برگزار می کردند که البته بعد انقلاب توسعه بیشتری پیدا کرد.

وی با اشاره به اینکه همه چیز در این ایام سیاه و نماد عزا است حتی کتل و ساز عزا افزود: نوحه خوان با سوز و گداز می خواند و نظم خودجوشی وجود دارد در برخی جاها در شهرهای کوچک اسب و کتل و چمری با شعرهای کردی در قالب چمری و آهنگ های محلی استفاده می شود.

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.

مرصاد گزارش می‌دهد؛

اولین دهکده اقتصادی کشور روی ریل سازندگی /نمادی از مدیریت جهادی

مرصادنیوز: جریان کار و تلاش همراه با مدیریت جهادی در اولین دهکده اقتصاد مقاومتی کشور همراه شده و آنرا روی ریل سازندگی به پیش می‌برد.

پربازدیدها