به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) در حکمت هجدهم نهج‌البلاغه، درباره کسانی که از همراهی در میدان نبرد با دشمنان حق کناره گرفتند، می‌فرمایند:

فِي الَّذِينَ اعْتَزَلُوا الْقِتَالَ مَعَهُ: خَذَلُوا الْحَقَّ، وَ لَمْ يَنْصُرُوا الْبَاطِلَ.
 در مورد کسانی که از جنگ در کنار امام کناره گرفتند، فرمود: حق را تنها گذاشتند و باطل را یاری نکردند.

این بیان شریف ناظر به برخی از چهره‌های شناخته‌شده جامعه اسلامی، از جمله سعد بن ابی‌وقاص و عبدالله بن عمر است؛ افرادی که در جنگ‌های جمل و صفین نه در صف امام حاضر شدند و نه به دشمنان او پیوستند، بلکه به ظاهر بی‌طرف ماندند.

حضرت علی (علیه‌السلام) در این سخن، ماهیت خطرناک این بی‌طرفی را آشکار می‌سازد؛ گرچه این افراد در صف باطل نایستادند، اما با سکوت خود، حق را بی‌یاور گذاشتند و در عمل به وظیفه قرآنی خویش کوتاهی کردند؛ همان وظیفه‌ای که خداوند در آیه شریفه می‌فرماید:

فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ
«با گروه ستمگر که بر ضد پیروان حق برخاسته است بجنگید تا به فرمان خدا بازگردد.» (حجرات/۹)

امام علی (علیه‌السلام) با این سخن، تأکید می‌کنند که بی‌تفاوتی در برابر ظلم، گناهی است همانند همراهی با ظالم، از دیدگاه دین، مسلمان موظف است در کنار حق بایستد؛ خواه بیعت کرده باشد یا نه، زیرا دفاع از حق و مبارزه با باطل وظیفه‌ای همگانی است.

در حدیثی از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز آمده است:

«السّاکِتُ عَنِ الْحَقِّ شَیْطانٌ أَخْرَسٌ»
«کسی که در برابر حق سکوت کند، شیطانی گنگ است.»

این سکوتِ گناه‌آلود، به‌ویژه از سوی چهره‌های سرشناس جامعه اسلامی، خسارتی سنگین‌تر بر پیکر حق وارد ساخت.

ابن عبدالبر در الاستیعاب می‌نویسد که عبدالله بن عمر در واپسین روزهای زندگی‌اش با حسرت گفت:

«هیچ چیز مرا از دنیا اندوهگین نمی‌کند جز اینکه در کنار علی بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) با آن گروه ستمگر پیکار نکردم.»

از نگاه امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام)، بی‌طرفی در میدان حق و باطل نه نشانه عقلانیت است و نه عدالت؛ بلکه خذلان حق و رضایت به استمرار باطل است؛ این آموزه جاودانه، مسلمانان را به بیداری، بصیرت و مسئولیت‌پذیری در برابر سرنوشت جامعه فرا می‌خواند.

انتهای خبر/