حالت تاریک
چهارشنبه, 08 بهمن 1404
آیا مایل به نصب وب اپلیکیشن پایگاه اطلاع رسانی مرصاد هستید؟
دهک‌بندی فرسوده مانع تحقق عدالت یارانه‌ای است
یارانه معیشتی در بن‌بست؛

دهک‌بندی فرسوده مانع تحقق عدالت یارانه‌ای است

اعداد و فرمول‌های دهک‌بندی، زندگی واقعی مردم را منعکس نمی‌کنند؛ گردش حساب‌های خانوار و آمار رسمی گاهی نیازمندان واقعی را از دریافت یارانه محروم می‌کند و موجب نارضایتی و فشار اقتصادی مضاعف می‌شود.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ در روزگار ما سرنوشت برخی خانواده‌ها به چند عدد عجیب گره خورده است؛ اعدادی که گاهی بی‌خبر از واقعیت زندگی مردم، درباره توان مالی آن‌ها قضاوت می‌کنند؛ گویی فرمول‌های خشک، بهتر از سال‌ها تلاش و رنج انسان‌ها، وضعیتشان را می‌شناسند. 

وقتی سفره‌ها کوچک می‌شود، حتی کمک‌های اندک هم ارزش حیاتی پیدا می‌کنند؛ اما گاهی تصمیم‌هایی که برای حمایت از مردم گرفته شده، در عمل مانعی برای زندگی آن‌ها ایجاد کرده و فرمول‌های ناقص سرنوشت سختی برای نیازمندان رقم می‌زنند. 

عدالت، واژه‌ای بزرگ و زیباست؛ اما وقتی به زبان سامانه‌ها و آمار ترجمه می‌شود، ممکن است معنای انسانی خود را از دست بدهد؛ گاهی یک محاسبه اشتباه می‌تواند سرنوشت بسیاری را تغییر دهد، بی‌آنکه کسی حتی صدایشان را بشنود. 

در پشت شیشه‌های بانک‌ها، اعدادی جا به جا می‌شوند؛ اما این گردش پرهیاهوی رقم‌ها همیشه نشانی از ثروت نیست؛ برخی تنها واسطه اعتماد دوستان و خانواده‌اند، اما سامانه‌ها این واقعیت را نمی‌فهمند و آن‌ها را ثروتمند می‌خوانند. 

یارانه شاید به‌ظاهر عددی کوچک باشد، اما برای برخی به معنای آرامش، امنیت و حتی ادامه زندگی است. همین عدد کوچک زمانی که قطع می‌شود، زخم بزرگی بر معیشت خانواده‌ها می‌گذارد؛ زخمی که نه قانون آن را می‌بیند و نه آمار. 

 

اعتراض معلم بازنشسته به دهک‌بندی اشتباه یارانه

افسانه منصوری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: در حالی که تنها منبع درآمد من حقوق بازنشستگی است، اخیراً پیامک حذف یارانه برایم ارسال شد و متوجه شدم در دهک نهم قرار گرفته‌ام. 

وی  با اشاره به‌دلیل این تغییر ناعادلانه، افزود: گفته‌اند گردش حساب من بالا بوده، در صورتی که مبالغی که واریز شده پول قرض‌هایی است که به دوستان و فامیل داده‌ام و دوباره بازگردانده‌اند؛ من دارایی قابل توجهی ندارم. 

این معلم بازنشسته کرمانشاهی با ابراز گلایه از این اتفاق، تصریح کرد: چطور ممکن است یک معلم بازنشسته بدون خانه شخصی، با اجاره‌خانه و حقوق ثابت، ناگهان جزو پردرآمدترین دهک‌ها محسوب شود؟ دهک‌بندی نباید فقط بر اساس ارقام حساب بانکی انجام شود. 

منصوری با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیستم دهک‌بندی، بیان کرد: فقط عدد گردش حساب نشانگر ثروت نیست؛ بسیاری از افراد مثل من به‌دلیل فعالیت‌های خانوادگی یا همکاری‌های مالی، ناخواسته گردش حساب بالایی دارند و قربانی این محاسبات یک‌جانبه می‌شوند. 

وی  ضمن درخواست برای ایجاد شفافیت، ادامه داد: اگر ملاک‌های دقیق و قابل فهم اعلام شود، مردم می‌توانند پیش از اعتراض بدانند وضعیت‌شان چگونه محاسبه شده است؛ در حال حاضر کسی نمی‌داند بر اساس چه معیارهایی یارانه قطع می‌شود. 

این معلم بازنشسته با اشاره به روند اعتراض، گفت: به سامانه اعتراض وارد شدم و مدارک ارائه کردم، اما مشخص نیست بررسی‌ها چقدر زمان می‌برد و چه کسی پاسخگوست؛ امید دارم پرونده‌ها سریع‌تر رسیدگی شود تا حقی ضایع نشود. 

منصوری در پایان تصریح کرد: یارانه برای ما لوکس نیست، بلکه کمک‌هزینه ضروری زندگی است؛ بسیاری از بازنشستگان با هزینه‌های درمان، اجاره‌خانه و معیشت رو به رو هستند و حذف یارانه برای ما به معنای افزایش فشار معیشتی است. 

بازنگری دوره‌ای دهک‌بندی با تحولات اقتصادی ضروری است

کامران نظری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت:  نظام دهک‌بندی یارانه‌ای کشور با نارسایی‌های جدی مواجه است و بازنگری فوری در شاخص‌های شناسایی افراد مستحق، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود. 

وی افزود: نظام فعلی دهک‌بندی در شناسایی واقعی وضعیت درآمدی و دارایی خانوارها با مشکلات جدی رو به رو است؛ بخشی از دارایی‌ها و منابع مالی برخی افراد پنهان یا غیرشفاف است و همین امر موجب می‌شود تصویر دقیقی از توان مالی واقعی خانوارها در دست نباشد. 

به گفته رئیس دانشگاه پیام نور قصرشیرین، نتیجه این وضعیت آن است که گاه افراد غیرنیازمند یارانه دریافت می‌کنند، اما نیازمندان واقعی محروم می‌مانند؛ این مسئله، ضرورت بازنگری جدی در شاخص‌ها و ابزارهای سنجش توان مالی را دوچندان می‌کند و لزوم ایجاد شفافیت را نشان می‌دهد. 

نظری با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر دهک‌بندی، گفت: امروز نرخ بیکاری و کاهش فرصت‌های شغلی باعث شده حتی برخی افراد توانمند و دارای مهارت، امکان اشتغال نداشته باشند و با مشکلات معیشتی مواجه شوند و نیازمند حمایت یارانه‌ای باشند.

وی تصریح کرد: نظام دهک‌بندی باید انعطاف‌پذیرتر شود و علاوه بر شاخص درآمد، شرایط بازار کار و وضعیت مناطق مختلف کشور نیز در آن لحاظ شود تا تصویر واقعی‌تری از وضعیت اقتصادی خانوارها به‌دست آید. 

رئیس دانشگاه پیام نور قصرشیرین با بیان اینکه اصلاح نظام دهک‌بندی نیازمند برنامه‌ای جامع و چندبعدی است، عنوان کرد: برای تحقق عدالت در توزیع یارانه‌ها باید سامانه‌های پایش درآمد و دارایی تکمیل و یکپارچه‌سازی شود و شاخص‌های تعیین دهک‌ها بازتعریف شوند. 

نظری اذعان کرد: لازم است بازنگری دوره‌ای متناسب با تغییرات اقتصادی انجام گیرد تا نظام یارانه‌ای با تحولات بازار و وضعیت معیشتی جامعه هماهنگ باشد و از بروز خطا در شناسایی نیازمندان یا حذف نابه‌جای آن‌ها جلوگیری شود. 

وی تأکید کرد: هدف اصلی این اصلاحات، جلوگیری از هدررفت منابع و رساندن حمایت‌های یارانه‌ای به افراد واقعاً نیازمند است؛ در صورت اجرای صحیح این بازنگری، گامی مهم در راستای عدالت اجتماعی برداشته می‌شود. 

رئیس دانشگاه پیام نور قصرشیرین افزود: فرآیند اعتراض باید ساده و در دسترس باشد و اپلیکیشن‌های ساده‌ای برای ثبت شکایات طراحی شود؛ همچنین انتشار سالانه آمار دهک‌ها به تفکیک شهر و استان باعث شفافیت سیستم می‌شود و مردم می‌توانند مطمئن شوند دهک‌بندی واقعاً منطقی انجام می‌شود. 

نظری در پایان گفت: فروش خودرو، ارث یا دریافت وام نباید باعث قطع یارانه شود؛ این موضوع کاملاً شدنی است و تجربه کشورهای دیگر نشان داده که می‌توان سیستم را به نحوی طراحی کرد که دارایی‌ها یا وام‌ها موجب از دست رفتن یارانه افراد نیازمند نشود. 

شرط هدفمند کردن یارانه‌ها نظام اطلاعاتی شفاف است

فریبرز شهبازی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: متولی دهک‌بندی خانوار و شمول یارانه‌ها، سازمان هدفمندی یارانه‌ها است که زیر نظر رئیس‌جمهور فعالیت می‌کند و سیاست‌های حمایتی مربوط به نحوه پرداخت و نظارت بر یارانه‌ها توسط وزارت کار اجرا می‌شود تا تصمیمات از یک چارچوب واحد و ملی تبعیت کند. 

وی با بیان اینکه برنامه‌ریزی دهک‌بندی به‌صورت متمرکز انجام می‌شود، افزود: شرایط مشمول هر دهک تنها بر اساس داده‌های واقعی اقتصادی تعیین می‌شود و سازمان هدفمندی بدون دخالت نهادهای محلی، بر اساس شاخص‌های دقیق دارایی‌ها و رفتار مالی خانوار اقدام به رتبه‌بندی می‌کند تا عدالت و انضباط در پرداخت‌ها حفظ شود. 

معاون مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان کرمانشاه با اشاره به نحوه جمع‌آوری اطلاعات، تأکید کرد: فرآیند دهک‌بندی به‌طور کامل الکترونیکی طراحی شده و بر اساس حساب‌های بانکی، اموال منقول و غیرمنقول و گردش مالی افراد صورت می‌گیرد؛ الگویی که برای همه خانوارهای کشور یکسان بوده و از خطای انسانی و اعمال سلیقه شخصی جلوگیری می‌کند. 

شهبازی اذعان کرد: ارزیابی دهک‌ها در بازه‌های فصلی انجام می‌گیرد و در هر دوره، دارایی‌ها و حساب‌های مالی سرپرست و اعضای خانوار به‌طور مستقل بررسی می‌شود تا رتبه آن‌ها بر اساس شرایط واقعی، امکان جا به‌ جایی عادلانه داشته باشد و از ثبت وضعیت‌های غیرواقعی جلوگیری شود.

وی درباره امکان اعتراض مردم، گفت: فرآیند اعتراض و بازنگری در دسترس تمامی خانوارها قرار گرفته و متقاضیان می‌توانند با ارائه مستندات معتبر درخواست اصلاح دهک خود را ثبت کنند؛ اقدامی که با هدف تضمین عدالت، کاهش نارضایتی و افزایش اعتماد عمومی در دستور کار قرار گرفته است. 

معاون مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان کرمانشاه در پاسخ به نگرانی‌ها درباره تفاوت دهک‌بندی میان شهرستان‌ها یا مناطق شهری و روستایی، تصریح کرد: دهک‌بندی با الگوی ملی و یکسان انجام می‌شود، اما برای حصول عدالت بیشتر، هزینه‌های متفاوت معیشت در مناطق مختلف نیز لحاظ می‌شود تا رتبه‌بندی خانوارها به واقعیت زندگی آن‌ها نزدیک‌تر باشد. 

شهبازی با اشاره به ضرورت شفاف‌سازی، گفت: برای جلوگیری از بی‌اعتمادی و برداشت‌های اشتباه، سازمان هدفمندی فرآیند دهک‌بندی را به شکل مرحله به مرحله اطلاع‌رسانی کرده و امکان پیگیری برای مردم فراهم شده است؛ این اقدام نشان می‌دهد دولت به‌جای پنهان‌کاری، بر روش‌های شفاف و قابل ارزیابی تکیه دارد. 

وی تأکید کرد: دولت به‌دنبال کاهش رانت و صیانت از حقوق واقعی اقشار کم‌درآمد است و شفاف بودن معیارهای دهک‌بندی موجب می‌شود منابع عمومی در اختیار کسانی قرار گیرد که واقعاً نیازمند هستند و نه افراد دارای توان مالی بالا. 

معاون مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان کرمانشاه درباره برنامه‌های آینده، خاطرنشان کرد: انتشار سالانه آمار دهک‌ها، طراحی سامانه‌ها و اپلیکیشن‌های ساده برای اعتراض و اطلاع‌رسانی گسترده درباره روش‌های ارزیابی، از مهم‌ترین اقدامات برای افزایش اعتماد مردم و کاهش شبهات در جامعه به شمار می‌آید.

شهبازی در پایان تصریح کرد: اطلاعات کلی درباره جا به جایی دهک‌ها به‌صورت عمومی منتشر خواهد شد و مردم می‌توانند با مشاهده آمار رسمی از واقعی بودن دهک‌بندی‌ها مطمئن شوند؛ این روند شفاف، نشان می‌دهد دولت به‌طور جدی به عدالت اقتصادی و صیانت از حقوق شهروندان پایبند است. 

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ شفافیت در دهک‌بندی یارانه‌ها اصلی‌ترین ابزار تحقق عدالت اقتصادی است؛ وقتی معیارها و فرآیندها روشن و قابل دسترس باشند، تصمیم‌ها دقیق‌تر و منصفانه‌تر گرفته می‌شوند و امکان سوءتفاهم یا بی‌عدالتی به حداقل می‌رسد. 

سامانه‌های اطلاع‌رسانی شفاف و امکان اعتراض ساده، پایه اعتماد عمومی را تقویت می‌کنند؛ مردم باید بدانند چگونه داده‌ها جمع‌آوری و محاسبه می‌شوند تا روند توزیع یارانه‌ها به‌صورت منطقی، منصفانه و قابل ارزیابی دنبال شود. 

بازنگری دوره‌ای شاخص‌ها و داده‌ها، ضامن انطباق دهک‌بندی با تغییرات اقتصادی و شرایط واقعی زندگی است. تنها با بازتعریف معیارها و اعمال سنجش دقیق، منابع یارانه‌ای به‌درستی در اختیار کسانی قرار می‌گیرد که واقعاً نیازمند هستند. 

اطلاع‌رسانی شفاف، کاهش پیچیدگی فرآیندها و طراحی مکانیزم‌های نظارتی، گام‌های ضروری برای افزایش عدالت و اعتماد عمومی هستند؛ با این اقدامات، یارانه‌ها هدفمند شده و از هدررفت منابع جلوگیری می‌شود و اعتماد مردم به سیستم به‌صورت ملموس تقویت خواهد شد. 

انتهای خبر/

لینک کوتاه خبر

نظر / پاسخ از

  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر می‌گذارید!