مأموریت اقتصادی روشن، کلید توسعه مناطق آزاد

سهراب دل‌انگیزان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: منطقه آزاد قصرشیرین با وجود موقعیت مرزی و ظرفیت تجاری بالا، هنوز با کمبود زیرساخت‌ها و نبود مأموریت اقتصادی مشخص مواجه است و روند توسعه آن کُند پیش می‌رود. 

وی با تأکید بر اهمیت زیرساخت‌های سخت و نرم، افزود: زیرساخت‌های سخت شامل آب، برق، جاده، انرژی، فرودگاه و انبارداری است و زیرساخت‌های نرم شامل قوانین و مقررات تسهیل‌شده در حوزه کار، تأمین اجتماعی و گمرکات می‌شود؛ بدون تأمین این زیرساخت‌ها، جذب سرمایه‌گذار داخلی و خارجی با مشکل مواجه خواهد شد. 

استادتمام دانشگاه رازی کرمانشاه تصریح کرد: مشکلات قانونی در انتقال زمین، یکی از اصلی‌ترین موانع جذب سرمایه‌گذار است؛ اختلال در این فرآیند باعث شده برخی سرمایه‌گذاران پیشین با مشکل رو به رو شوند و ورود سرمایه‌گذاران جدید با مانع مواجه شود. 

دل‌انگیزان، وسعت منطقه را حدود ۸ هزار هکتار اعلام کرد و گفت: برای شروع کار منطقی است بخشی کوچک‌تر از محدوده انتخاب و زیرساخت‌های آن تأمین شود تا روند جذب سرمایه با سرمایه‌گذاری کمتر آغاز شود. 

استفاده از مدل‌های قراردادی جهانی

وی همچنین بر کاربرد مدل‌های قراردادی جهانی مانند BOT تأکید کرد و افزود: این مدل در کشورهای مختلف مانند ترکیه با موفقیت اجرا شده و می‌تواند راهکار مؤثری برای توسعه زیرساخت‌ها در منطقه آزاد قصرشیرین باشد. 

استادتمام دانشگاه رازی کرمانشاه با اشاره به ضرورت تعریف مأموریت اقتصادی مشخص برای منطقه، عنوان کرد: مناطق آزاد موفق معمولاً تخصص دارند؛ برای مثال کیش در گردشگری، قشم در صنایع دریایی و ارس در صنایع سنگین و کشاورزی تخصص یافته‌اند؛ منطقه آزاد قصرشیرین نیز با سابقه تجاری طولانی، نیازمند ماموریت اقتصادی شفاف است. 

دل‌انگیزان در پایان به نقش شهرداری‌ها اشاره کرد و گفت: شهرداری‌های اطراف، با وجود قرار نداشتن در محدوده رسمی، در خدمات‌دهی و پشتیبانی از منطقه نقش مهمی دارند و تعامل آن‌ها می‌تواند در جذب جمعیت و نیروی متخصص تأثیرگذار باشد. 

سایه تصمیمات سیاسی بر توسعه منطقه آزاد قصرشیرین

یعقوب محمودیان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: فروردین ۱۴۰۳ هیأت‌مدیره منطقه آزاد قصرشیرین مستقر شد و فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. در هشت ماه نخست، با وجود محدودیت‌ها، توانستیم رتبه اول عملکرد میان مناطق آزاد جدید کشور را کسب کنیم. 

وی افزود: در مدت کوتاه، کل محوطه منطقه آزاد آسفالت، ۴۰ هکتار پارکینگ ایجاد و سامانه نوبت‌دهی راه‌اندازی شد؛ درآمد منطقه در همین دوره حدود ۵۰ میلیارد تومان بود، بدون آنکه هیأت‌مدیره جدید مستقر شده باشد. 

مدیرعامل سابق منطقه آزاد تجاری قصرشیرین تصریح کرد: با وجود برخی فشارها و کارشکنی‌های جریان‌های سیاسی، مسیر توسعه را ادامه دادیم. تلاش کردیم پروژه‌های درآمدزا مانند اتصال ایکس‌ری‌ها در پایانه‌ها را حفظ کنیم و مانع واگذاری‌های رانتی و غیرشفاف در منطقه شویم.

محمودیان خاطرنشان کرد: درآمد سالانه بیش از یک‌هزار میلیارد تومان منطقه آزاد حفظ شد و مانع از واگذاری غیرقانونی به بخش خصوصی شدیم؛ قراردادهای کلان با شرکت‌های داخلی و خارجی بررسی و زمینه حضور سرمایه‌گذاران خارجی فراهم شد. 

وی اذعان کرد: پس از تغییر هیأت‌مدیره، بسیاری از مناطق آزاد تازه شکل‌گرفته عقب‌تر از برنامه‌های اولیه عمل کردند؛ پروژه‌ها متوقف شد و زیرساخت‌ها ناقص باقی ماند، در حالی که ما با امکانات محدود پیشرفت‌های قابل توجهی داشتیم. 

مدیرعامل سابق منطقه آزاد قصرشیرین ادامه داد: قراردادهای بنیاد مسکن و سرمایه‌گذاری خارجی لغو و اجرای پروژه‌ها با هزینه‌های دو برابری مواجه شد؛ غرفه‌های تجاری منطقه و طرح‌های جذب سرمایه‌گذار خارجی عملاً بدون بهره‌برداری باقی ماندند. 

محمودیان تصریح کرد: گمرک هنوز راه‌اندازی نشده، پروژه‌های عمرانی متوقف ماند و طرح جامع پس از ۹ ماه تصویب نهایی نگرفته است؛ هیچ سامانه خدماتی فعال نیست و مسیر توسعه متوقف شد، عملکرد هیات‌مدیره جدید بسیار پائین‌تر از دوره پیشین است. 

وی افزود: عامل اصلی عقبگرد منطقه، مداخلات و فشارهای برخی افراد ذی‌نفوذ بود؛ این دخالت‌ها موجب تغییر مسیر توسعه و از دست رفتن فرصت‌های درآمدزا و سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی شد. 

مدیرعامل سابق منطقه آزاد قصرشیرین در پایان تأکید کرد: هیأت‌مدیره پیشین با امکانات محدود، سامانه نوبت‌دهی و پروژه‌های عمرانی گسترده‌ای را اجرایی کرد؛ ورود سرمایه‌گذاران عراقی و قراردادهای کلان اقتصادی، نمونه‌ای از فعالیت موفق و اثرگذار در هشت ماه نخست بود. 

تسریع در آماده‌سازی زیرساخت‌های منطقه آزاد قصرشیرین

رضا قبادی‌مهر در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: از زمان تشکیل رسمی منطقه آزاد قصرشیرین حدود یک سال و نیم می‌گذرد و در این مدت، با استقرار هیأت‌مدیره و آغاز فعالیت‌های اجرایی، مسیر توسعه به‌صورت هدفمند و اصولی در حال پیشرفت است. 

وی افزود: پیش از تشکیل هیأت‌مدیره، اقدامات این منطقه صرفاً در حد پیگیری‌های اداری و اخذ مجوزها بود و هیچ عملیات اجرایی انجام نشده بود، اما طی یک‌سال و نیم اخیر، با تعیین طرح جامع و آغاز پروژه‌های زیربنایی، توسعه عملیاتی شده است. 

به گفته مدیرعامل منطقه آزاد قصرشیرین، این منطقه در ابتدا فاقد هرگونه زیرساخت اساسی بود و تنها جاده دسترسی و گمرک ابتدایی در آن وجود داشت، اما هم‌اکنون طرح‌های مدرن و جامع برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار در دستور کار قرار گرفته است. 

قبادی‌مهر تصریح کرد: نگاه مدیریتی ما این است که کارهای زیربنایی به‌صورت اصولی انجام شود؛ هرچند ممکن است اجرای این طرح‌ها زمان‌بر باشد، اما زیرساخت‌هایی احداث خواهد شد که برای سالیان طولانی قابل بهره‌برداری باشند. 

وی گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات کنونی، احداث جاده‌های دسترسی است که به‌عنوان زیربنای توسعه هر منطقه محسوب می‌شود؛ در حال حاضر برنامه‌ریزی و اجرای مسیرهای ارتباطی جدید در دستور کار قرار دارد. 

مدیرعامل منطقه آزاد قصرشیرین افزود: استقلال گمرک قصرشیرین نیز از اولویت‌های اصلی ماست؛ تاکنون مجوزهای لازم برای استقرار گمرک اخذ شده و با ایجاد ساختار مستقل، مقدمات افزایش فعالیت‌های تجاری و صادراتی منطقه فراهم خواهد شد. 

استقرار اداره ثبت شرکت‌ها و استقبال سرمایه‌گذاران

قبادی‌مهر همچنین از آغاز فعالیت اداره ثبت شرکت‌ها در منطقه خبر داد و گفت: تاکنون هفت شرکت به‌طور رسمی ثبت شده‌اند و بیش از ۱۶۰ شرکت در صف نهایی ثبت قرار دارند؛ روند جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی رو به افزایش است. 

وی تأکید کرد: فعالیت‌ها در سه فاز «مطالعه، برنامه‌ریزی و اجرا» پیش می‌رود؛ در مرحله مطالعه، پروژه‌های اولویت‌دار شناسایی می‌شوند؛ سپس در مرحله برنامه‌ریزی طرح‌ها به تصویب می‌رسند و در نهایت اجرای آن‌ها آغاز می‌شود. 

مدیرعامل منطقه آزاد قصرشیرین درباره استفاده از موقعیت مرزی قصرشیرین برای توسعه تجارت، گفت: تاکنون تمرکز اصلی بر ایجاد زیرساخت‌ها بوده، اما با تکمیل گمرک و ساماندهی امور تجاری، زمینه بهره‌برداری از ظرفیت‌های مرزی برای صادرات و ترانزیت فراهم می‌شود. 

قبادی‌مهر در پاسخ به برنامه اشتغال‌زایی منطقه، گفت: با جذب سرمایه‌گذاران و احداث واحدهای تولیدی، اشتغال برای مردم بومی منطقه ایجاد خواهد شد؛ هدف ما توسعه اقتصادی همزمان با ارتقای سطح معیشت ساکنان قصرشیرین است. 

تحقق مطالبات مردمی با تکمیل زیرساخت‌ها

وی خاطرنشان کرد: مردم منطقه انتظار دارند آثار اقتصادی منطقه آزاد را در زندگی خود مشاهده کنند، اما این امر نیازمند زمان است؛ در حال حاضر تمرکز بر آماده‌سازی زیرساخت‌هاست تا اشتغال پایدار و واقعی شکل گیرد.

مدیرعامل منطقه آزاد قصرشیرین گفت: با بهره‌برداری از طرح‌های تجاری و صنعتی و همچنین گسترش روابط اقتصادی با کشور عراق، منطقه به مرکز مهمی برای صادرات، ترانزیت و تولیدات مشترک تبدیل خواهد شد. 

قبادی‌مهر با اشاره به زمان‌بندی بهره‌برداری کامل از طرح‌ها، افزود: نمی‌توان تاریخ دقیقی برای تکمیل فرآیند توسعه تعیین کرد؛ حتی مناطقی که ۲۵ سال پیش تأسیس شده‌اند، همچنان در حال توسعه هستند و این روند ادامه‌دار است. 

وی در پاسخ به پرسشی درباره همکاری مناطق آزاد غرب کشور، گفت: همکاری میان این مناطق می‌تواند تأثیر مثبتی در سرعت توسعه داشته باشد؛ هم‌اکنون اغلب مناطق آزاد تازه‌تأسیس غرب کشور در مرحله زیرساخت و آماده‌سازی قرار دارند. 

مدیرعامل منطقه آزاد قصرشیرین افزود: تعامل و هم‌افزایی بین مناطق آزاد می‌تواند به تبادل تجربه، تسریع در اجرای طرح‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک منجر شود و مسیر رشد اقتصادی غرب کشور را هموارتر کند. 

قبادی‌مهر گفت: مردم منطقه باید با صبوری روند توسعه را دنبال کنند؛ با وجود محدودیت‌های مالی و نبود بودجه مستقیم دولتی، پروژه‌ها بر پایه درآمدهای داخلی منطقه در حال پیشرفت هستند. 

وی در پایان تأکید کرد: تلاش می‌کنیم با افزایش درآمدهای منطقه و بهره‌گیری از منابعی نظیر صندوق توسعه ملی و تسهیلات بلندمدت، زیرساخت‌های اساسی را تکمیل و منطقه آزاد قصرشیرین را به نقطه‌ای پایدار و درآمدزا تبدیل کنیم. 

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ منطقه آزاد قصرشیرین نمادی از ظرفیت‌های بالقوه غرب کشور است؛ اما تحقق این ظرفیت نیازمند برنامه‌ریزی استراتژیک، مدیریت بلندمدت و اولویت‌بندی پروژه‌هاست؛ بدون انسجام و ثبات در تصمیمات، فرصت‌های اقتصادی و تجاری منطقه همچنان به‌طور کامل بهره‌برداری نخواهند شد. 

تجربه سایر مناطق آزاد موفق نشان می‌دهد که تخصصی‌سازی فعالیت‌ها و تمرکز بر مأموریت اقتصادی مشخص، عامل اصلی پایداری و جذب سرمایه است؛ قصرشیرین باید هویت اقتصادی مشخص پیدا کند تا بتواند از مزیت‌های مرزی و ظرفیت‌های طبیعی خود بهره‌برداری واقعی داشته باشد. 

سرعت توسعه با تعامل میان مناطق آزاد، جذب سرمایه‌گذار و استفاده از مدل‌های قراردادی نوین قابل افزایش است؛ ترکیب این عوامل با ایجاد زیرساخت‌های پایدار، می‌تواند زمینه اشتغال واقعی و رونق اقتصادی را برای ساکنان محلی فراهم کند و منطقه را به هاب تجاری تبدیل کند. 

کنترل مداخلات سیاسی و ایجاد شفافیت در مدیریت منابع، شرط ضروری موفقیت است؛ ثبات مدیریتی و برنامه‌ریزی کارشناسی، می‌تواند روند توسعه را از حالت مقطعی و متوقف، به مسیر رشد پایدار و اثربخش تغییر دهد و اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کند. 

در نهایت، آینده منطقه آزاد قصرشیرین نه وابسته به وعده‌ها، بلکه به اراده و برنامه‌ریزی مستمر و واقع‌گرایانه است؛ تنها با تعریف مأموریت روشن و اجرای استراتژی‌های بلندمدت، می‌توان این منطقه را به نمونه موفق توسعه اقتصادی غرب کشور تبدیل کرد. 

انتهای خبر/