به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ در بحبوحه مشغله‌های روزمره و هیاهوی زندگی مدرن امروزی، گاهی لحظات طلایی و ناب معنوی نادیده گرفته می‌شوند،  اما برای کسانی که طالب قرب الهی و آرامش ابدی هستند، تقویم همواره زنگ‌هایی را به صدا درمی‌آورد که نویدبخش رهایی و آمرزش هستند. در میان ماه‌های قمری، ماه شعبان جایگاهی ویژه و رفیع دارد؛ ماهی که نه صرفاً یک بازه زمانی برای گذر ایام، بلکه میدانی گسترده برای تمرین تقوا، شستشوی جان در چشمه‌سار زلال استغفار و آماده‌سازی روح برای ورود به ضیافت بزرگ الهی در ماه رمضان است. 

پیامبر اکرم (ص) در بیان اهمیت و جایگاه این ماه، فرموده‌اند: «شعبان ماهی است که من آن را به خود اختصاص داده‌ام». این انتخاب الهی و پیامبرگونه، حاوی نکات عمیقی است که نشان می‌دهد شعبان، زمان تجدید میثاق با خالق و اصلاح ذات است. در روایات آمده است که وقتی ماه شعبان فرا می‌رسید، پیامبر اکرم (ص) در این ماه‌ روزه‌های مستحبی می‌گرفتند و در شب‌ها عبادت می‌کردند. این الگوی عملی، درسی بزرگ برای امت اسلامی است تا با تبعیت از سیره‌ نبوی، خود را برای پذیرش ماه ضیافت الهی آماده کنند.

از ویژگی‌های برجسته و آموزنده این ماه، تأکید هم‌زمان بر دو رکن اصلی «نیایش» و «خدمت به خلق» است؛ رویکردی که در مکتب اهل‌ بیت (ع) همواره مورد تأکید بوده است. در فرهنگ ناب اسلامی، عبادت و معنویت هرگز جدا از مسئولیت‌های اجتماعی نیست. در ماه شعبان، در کنار تلاوت صلوات شعبانیه که دعایی جامع برای آمرزش گناهان و تعالی روح است و خواندن مناجات‌های بی‌نظیر امیرالمؤمنین (ع) که اوج ذکر و بندگی را به نمایش می‌گذارد، بر دستگیری از نیازمندان و صدقه دادن نیز تأکید فراوان شده است. این دیدگاه حکیمانه بیانگر آن است که مؤمن واقعی، هم‌زمان با عروج معنوی و اتصال به عالم بالا، نباید از نیازهای هم‌نوعان خود در عالم ماده غافل بماند. خدمت به خلق، در واقع مکمل عبادت و شایسته‌ترین توشه برای سفر به سوی خدا و نشان‌دهنده تکامل ایمان در فرد است.

برای بهره‌مندی حداکثری از این ایام، اعمال خاصی در منابع روایی معرفی شده که هر کدام بوی خوش بندگی می‌دهند. از جمله مهم‌ترین این اعمال، روزه‌داری است. پیامبر اکرم (ص) بیش از سایر ماه‌ها در ماه شعبان روزه می‌داشتند تا بدین‌وسیله خود را برای روزه‌های واجب ماه مبارک رمضان آماده کنند. همچنین، استغفار و تکرار ذکر «استغفرالله و اتوب الیه» در این ماه توصیه شده است؛ چرا که شعبان، ماه آمرزش و بخشایش است و پاکسازی دل از زنگار گناهان، شرطِ اولیه برای ورود به ماه خداست.

از دیگر اعمال مهم، خواندنِ صلوات شعبانیه است. این دعای عظیم‌الشأن که پیامبر اکرم (ص) برای حضرت مهدی (عج) و شیعیان خوانده‌اند، درخواستی جامع برای هدایت، عافیت و رهایی از بلاهای دنیوی و اخروی است. همچنین، مناجات امیرالمؤمنین (ع) که مشهور به «مناجات شعبانیه» است، درس‌های بلندی در باب شناخت خدا، توحید و توبه را در بر دارد و خواندن آن، انسان را در اوج فروتنی و بندگی قرار می‌دهد. در کنار این عبادات، صدقه و احسان به مستمندان نیز تأکید شده است؛ عملی که موجب نزول برکت و محبت خداوند می‌شود و فاصله طبقاتی را در جامعه کاهش می‌دهد.

 ماه شعبان را باید غنیمت شمرد و با برنامه‌ریزی دقیق، خود را برای ورود به بهار قرآن آماده کرد تا بتوانیم با دلی پاک و روحی روشن، از فیوضات بی‌شمار ماه رمضان بهره‌مند شویم و در سایه‌ توجهات خاص حضرت ولی‌عصر (عج)، سالی پر از برکت و سعادت را آغاز کنیم.

نویسنده: فاطمه علی‌قارداشی؛ فعال اجتماعی