حسین کریمی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: اگر پزشک با عشق و علاقه به‌دنبال کمک به بیمار و کاهش درد مردم باشد و مسائل مالی و جایگاه اجتماعی هدف اصلی فعالیت او نباشد، پزشکی با وجود تمام سختی‌ها می‌تواند حرفه‌ای بسیار ارزشمند و از نظر روحی رضایت‌بخش باشد.

وی افزود: در جامعه ما باید نگاه انسانی به بیمار حفظ شود؛ یعنی انسان را موجودی دارای جسم، روح و روان و برخوردار از کرامت و ارزش بدانیم؛ وقتی این نگاه وجود داشته باشد، رابطه پزشک با بیمار نیز از یک رابطه صرفاً تخصصی و درمانی فراتر می‌رود.

متخصص جراحی عمومی تصریح کرد: پزشکی مدرن در بسیاری از موارد انسان را از جنبه فیزیکی مورد بررسی قرار می‌دهد و تلاش می‌کند اختلال موجود در بدن را شناسایی و درمان کند، اما اگر انسان صرفاً به جسم محدود شود، بخشی از کرامت و ابعاد وجودی او نادیده گرفته می‌شود.

کرامت انسانی فراتر از درمان جسم

کریمی ادامه داد: در فرهنگ پزشکی گذشته ایران، پزشک صرفاً درمان‌کننده جسم نبود و در مفهوم حکیم و طبیب، ابعاد علمی، اخلاقی، معنوی و انسانی نیز در جایگاه او اهمیت داشت؛ بنابراین نگاه به بیمار می‌توانست فراتر از یک بیماری و اختلال جسمی باشد.

وی با اشاره به اهمیت ارتباط میان پزشک و بیمار، گفت: اعتماد بیمار به پزشک یکی از مهم‌ترین عوامل در روند درمان است. بیمار باید پزشکی را بشناسد، به او اعتماد داشته باشد و بتواند مسائل خود را با او در میان بگذارد؛ زیرا این ارتباط انسانی چیزی نیست که یک ابزار مصنوعی بتواند به‌سادگی جایگزین آن شود.

جستجوی اینترنتی و چالش تشخیص دقیق بیماری

متخصص جراحی عمومی در ادامه با اشاره به افزایش استفاده مردم از اینترنت و هوش مصنوعی برای جستجوی علائم بیماری، گفت: هوش مصنوعی در حوزه پزشکی، به‌ویژه در مقایسه با پزشکی که تجربه بالینی دارد، هنوز محدودیت‌های جدی دارد و ممکن است تنها بخشی از اطلاعات را در اختیار فرد قرار دهد.

کریمی افزود: اطلاعاتی که از اینترنت یا هوش مصنوعی درباره یک بیماری دریافت می‌شود ممکن است از یک جنبه درست باشد، اما الزاماً تمام ابعاد وضعیت بیمار را دربرنمی‌گیرد؛ این موضوع شبیه حکایت فیل مولاناست که هر فرد بخشی از فیل را لمس می‌کند و تصویری از آن ارائه می‌دهد، در حالی که آن تصویر تمام واقعیت نیست.

وی خاطرنشان کرد: پزشک باتجربه علاوه بر دانش علمی، بیمار را معاینه می‌کند، سابقه بیماری را در نظر می‌گیرد و از طریق ارتباط مستقیم با او اطلاعاتی به دست می‌آورد که صرفاً با جست‌وجوی چند علامت قابل دستیابی نیست.

این پزشک متخصص تصریح کرد: جستجوی علائم بیماری در اینترنت گاهی باعث افزایش اضطراب و استرس بیمار، انحراف روند درمان یا حتی ایجاد مشکلات جدید می‌شود؛ به همین دلیل، نخستین اقدام برای تشخیص و درمان صحیح باید مراجعه به پزشک و دریافت نظر تخصصی باشد.

تغییر الگوی بیماری‌ها از سوءتغذیه تا چاقی

وی درباره تغییرات الگوی بیماری و سبک زندگی مردم نیز گفت: یکی از تجربه‌های شخصی من به حدود سال ۱۳۸۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که به‌عنوان پزشک عمومی در یک منطقه فعالیت می‌کردم و بخش قابل توجهی از مراجعات مربوط به سوءتغذیه بود و توصیه‌های درمانی ما بیشتر بر مصرف مکمل‌هایی مانند آهن و ویتامین و بهبود تغذیه متمرکز بود.

کریمی ادامه داد: پس از حدود ۲۰ سال دوباره به همان منطقه بازگشتم، اما این بار به‌عنوان جراح فعالیت می‌کنم؛ چیزی که بیش از همه توجه من را جلب کرد، تغییر الگوی مشکلات تغذیه‌ای مردم بود؛ به‌گونه‌ای که مشکلی که حدود ۲۰ سال قبل بیشتر به شکل سوءتغذیه دیده می‌شد، امروز در بسیاری از موارد به چاقی و اضافه‌وزن تبدیل شده است.

این جراح و پزشک عمومی بیان کرد: این مسئله برای من قابل تأمل بود؛ زیرا در شرایطی که طی سال‌های اخیر درباره افزایش هزینه‌ها، گرانی، افزایش قیمت ارز و دشوارتر شدن وضعیت معیشتی مردم صحبت می‌شود، آنچه به‌عنوان پزشک و شاهد مستقیم وضعیت بیماران خود می‌بینم، افزایش اضافه‌وزن و چاقی است.

کریمی افزود: همین تجربه باعث شد درباره این موضوع بیشتر فکر کنم و مطالعاتی در این زمینه داشته باشم؛ به نظر من، آنچه در نظام مالی و اقتصادی جهان و در قالب برخی شاخص‌ها، آمار و ارقام مطرح می‌شود، همیشه نمی‌تواند تصویر کاملی از واقعیت زندگی و سبک معیشت مردم ارائه دهد.

وی گفت: برای ارزیابی واقعی وضعیت زندگی مردم باید در کنار شاخص‌های اقتصادی، به عوامل عینی‌تری مانند سبک زندگی، الگوی تغذیه و تغییر بیماری‌ها نیز توجه کرد؛ زیرا تجربه مستقیم پزشک از وضعیت بیماران می‌تواند ابعاد دیگری از شرایط جامعه را نشان دهد.

فشار اقتصادی عاملی برای تأخیر در درمان

این پزشک متخصص درباره تأثیر فشار اقتصادی بر روند درمان بیماران، عنوان کرد: مسائل اقتصادی قطعاً بر سلامت و درمان مردم تأثیرگذار است و نمی‌توان این موضوع را نادیده گرفت. فشارهای مالی می‌تواند بر تصمیم بیمار برای مراجعه، انجام آزمایش‌های ضروری و پیگیری درمان تأثیر بگذارد و در مواردی باعث تأخیر در دریافت خدمات پزشکی شود.

کریمی با اشاره به تجربه فعالیت خود در تهران، بیان کرد: در یک مرکز درمانی مجهز شاهد بودم ایرانیانی که خارج از کشور زندگی می‌کردند، سالانه یا هر دو سال یک‌بار برای انجام اقدامات تشخیصی و درمانی به ایران مراجعه می‌کردند و هنگام بازگشت نیز مقدار قابل توجهی دارو با خود می‌بردند؛ یکی از دلایل این موضوع، پائین‌تر بودن قیمت دارو در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر بود.

وی افزود: در سال‌های اخیر فعالیت کلینیک‌های دولتی نیز افزایش پیدا کرده و طرح پزشک خانواده به‌صورت پایلوت در برخی مناطق در حال اجراست؛ برای نمونه، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت این طرح را آغاز کرده است که می‌تواند بخشی از هزینه‌های خدمات سلامت را از طریق سیستم دولتی پوشش دهد.

ضرورت پیوند آموزش پزشکی با واقعیت جامعه

این متخصص جراحی عمومی درباره فاصله میان آموزش پزشکی و واقعیت‌های جامعه نیز گفت: دانشجویان پزشکی بخش عمده دوران تحصیل خود را صرف مباحث علمی، درسی و تخصصی می‌کنند و بسیاری از آن‌ها از نظر دانش و سواد پزشکی به سطوح بسیار خوبی می‌رسند، اما مواجهه با واقعیت جامعه موضوع دیگری است که بخش مهمی از آن از طریق تجربه در بطن اجتماع به دست می‌آید.

کریمی تصریح کرد: پزشک زمانی که وارد جامعه می‌شود با شرایطی روبه‌رو خواهد شد که همه آن‌ها در محیط دانشگاه و مجامع علمی آموزش داده نشده است؛ مسائل اجتماعی، فرهنگی، قومی و طایفه‌ای و همچنین شرایط خانوادگی و اقتصادی مردم می‌تواند بر وضعیت سلامت و روند درمان تأثیر بگذارد و شناخت این مسائل برای پزشک اهمیت زیادی دارد.

وی خاطرنشان کرد: بیماری صرفاً یک مسئله جسمی نیست و عوامل مختلف اجتماعی و محیطی نیز می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند؛ بنابراین آموزش پزشکی در کنار مباحث علمی، به ارتباط بیشتر با واقعیت‌های اجتماعی و شناخت بهتر جامعه نیاز دارد.

این پزشک متخصص با اشاره به تجربه خود از ارتباط با بیماران، گفت: در منطقه‌ای که فعالیت می‌کنم، گاهی بیمارانی که از نظر سنی حتی از من بزرگ‌تر هستند، پس از شکل‌گیری یک ارتباط مناسب به من می‌گویند «شما مثل پدر ما هستید». این نوع نگاه نشان می‌دهد ارتباط انسانی صحیح تا چه اندازه می‌تواند در رابطه پزشک و بیمار مؤثر باشد.

کریمی در پایان تأکید کرد: اگر عشق و علاقه جایگزین نگاه صرفاً مالی و اجتماعی در پزشکی شود، بسیاری از سختی‌ها و مشکلات این حرفه قابل تحمل خواهد بود و پزشک می‌تواند خستگی‌ها و مواجهه مداوم با درد و رنج مردم را به یک تجربه معنوی و روحانی تبدیل کند؛ به‌گونه‌ای که در پایان روز، علاوه بر خستگی، احساس رضایت از کمک به یک انسان داشته باشد.

انتهای خبر/